{"id":2789,"date":"2017-10-27T12:21:34","date_gmt":"2017-10-27T10:21:34","guid":{"rendered":"http:\/\/formedis.pl\/?p=2789"},"modified":"2025-12-12T12:33:33","modified_gmt":"2025-12-12T11:33:33","slug":"nowe-prawo-restrukturyzacyjne-zmieni-model-naprawy-zadluzonego-szpitala-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/formedis.pl\/mmc\/blog\/2017\/10\/27\/nowe-prawo-restrukturyzacyjne-zmieni-model-naprawy-zadluzonego-szpitala-3\/","title":{"rendered":"Czy nowe Prawo restrukturyzacyjne zmieni model naprawy zad\u0142u\u017conego szpitala?"},"content":{"rendered":"

Zgodnie z danymi przedstawionymi przez Ministerstwo Zdrowia na koniec III kwarta\u0142u 2015 roku og\u00f3lne zobowi\u0105zania publicznych podmiot\u00f3w leczniczych wynosi\u0142y 10 mld 880 mln z\u0142. Oznacza to, \u017ce mimo dotychczas prowadzonych dzia\u0142a\u0144 restrukturyzacyjnych, komercjalizacji, konsolidacji szpitali i bud\u017cetowego wsparcia, wynikaj\u0105cego z ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o dzia\u0142alno\u015bci leczniczej, (Dz.U. z 2015 r., poz. 618), zad\u0142u\u017cenie tych plac\u00f3wek pozostaje na podobnym poziomie jak w roku 2014 i ci\u0105gle wzrasta.<\/strong><\/p>\n

<\/p>\n

Zobowi\u0105zania og\u00f3\u0142em publicznych podmiot\u00f3w leczniczych wynosi\u0142y na koniec: 2014 roku \u2013 10,24 mld z\u0142, 2013 roku 9,92 mld z\u0142, w 2012 r. – 10,7 mld, w 2011 r. – 10,4 mld z\u0142 i w 2010 r. \u2013 9,96 mld.<\/p>\n

Oczywi\u015bcie wyst\u0119powanie zobowi\u0105za\u0144 jest naturalnym elementem prowadzenia biznesu i ich posiadanie same w sobie nie jest niczym wyj\u0105tkowym. Co wi\u0119cej nie oddaje rzeczywistej sytuacji finansowej przedsi\u0119biorstwa. Rzeczywist\u0105 sytuacj\u0119 przedsi\u0119biorstwa obrazuje wielko\u015b\u0107 zobowi\u0105za\u0144 (np. w stosunku do jego przychod\u00f3w) oraz poziom zobowi\u0105za\u0144 wymagalnych. A te, jak wynika z danych Ministerstwa Zdrowia, na koniec IIII kwarta\u0142u 2015 r. wynosi\u0142y oko\u0142o 2 mld z\u0142.<\/p>\n

Wed\u0142ug stanu na koniec III kwarta\u0142u 2014 r. zobowi\u0105zania wymagalne SPZOZ-\u00f3w, dla kt\u00f3rych organem tworz\u0105cym jest: samorz\u0105d wojew\u00f3dzki, wynosi\u0142y 602,2 mln z\u0142, uczelnie medyczne – 557,4 mln z\u0142, powiaty – 357 mln z\u0142, miasta na prawach powiatu – 238 mln z\u0142, MSW – 78 mln z\u0142, MON – 16 mln z\u0142, gminy – blisko 3 mln z\u0142, Ministerstwo Zdrowia – 0 z\u0142.<\/p>\n

Restrukturyzacj\u0119 podmiot\u00f3w leczniczych mo\u017cna przeprowadza\u0107 na dw\u00f3ch p\u0142aszczyznach:<\/p>\n

    \n
  1. prawnej \u2013 na podstawie przepis\u00f3w ustawy z dnia 15 maja 2015 r. Prawo Restrukturyzacyjne (Dz.U. z 2015 r., poz. 978);<\/li>\n
  2. operacyjnej (biznesowej) \u2013 poprzez opracowanie i wdro\u017cenie kompleksowego programu restrukturyzacji podmiotu leczniczego.<\/li>\n<\/ol>\n

    Przy czym w wielu przypadkach tylko \u0142\u0105czne przeprowadzenie dzia\u0142a\u0144 prawnych i operacyjnych pozwoli wyprowadzi\u0107 podmiot z kryzysu.<\/p>\n

    Restrukturyzacja prawna<\/strong><\/p>\n

    Prawo restrukturyzacyjne wesz\u0142o w \u017cycie 1 stycznia 2016 r. i fundamentalnie zmieni\u0142o model naprawy przedsi\u0119biorstw z wykorzystaniem narz\u0119dzi prawnych. Dotychczas, przez ponad 10 lat obowi\u0105zywania ustawy – Prawo upad\u0142o\u015bciowe i naprawcze narz\u0119dzia te by\u0142y nieefektywne i niesprawne. W efekcie odsetek post\u0119powa\u0144 maj\u0105cych na celu zawarcie uk\u0142adu z wierzycielami, a tym samym uratowanie firmy rzadko przekracza\u0142 15% w skali roku. Przy czym jeszcze mniejsza liczba post\u0119powa\u0144 ko\u0144czy\u0142a si\u0119 przyj\u0119ciem uk\u0142adu, a uk\u0142ady w pe\u0142ni wykonane by\u0142y prawie niespotykane. Podstawowe przyczyny\u00a0 takiego stanu rzeczy by\u0142y dwie. Po pierwsze, brak rozdzielenia restrukturyzacji od upad\u0142o\u015bci likwidacyjnej powodowa\u0142 ryzyko utraty kontroli nad biznesem przez w\u0142a\u015bcicieli na rzecz syndyka, a co za tym idzie zniech\u0119ca\u0142 d\u0142u\u017cnik\u00f3w do ratowania si\u0119 we wczesnych stadiach kryzysu. Po drugie, razi\u0142a s\u0142aba pozycja prawna wierzycieli jego rzeczywistych interesariuszy post\u0119powania. Wierzyciele mieli niewielki wp\u0142yw na tok post\u0119powania oraz sprawowanie nadzoru nad organami post\u0119powania. Nie mieli te\u017c \u017cadnego wp\u0142ywu na wyb\u00f3r osoby sprawuj\u0105cej funkcj\u0119 nadzorcy s\u0105dowego lub zarz\u0105dcy.\u00a0 W efekcie post\u0119powania upad\u0142o\u015bciowe z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 zawarcia uk\u0142adu pobudzane by\u0142y (nie)moc\u0105 sprawcz\u0105 podmiot\u00f3w (s\u0105du i os\u00f3b z licencj\u0105 z syndyka), kt\u00f3re nie uto\u017csamia\u0142y swojego interesu z interesem wierzycieli. Tytu\u0142em przyk\u0142adu, nadzorca s\u0105dowy nie mia\u0142 \u017cadnej zach\u0119ty finansowej, aby wszcz\u0119te post\u0119powanie uk\u0142adowe zako\u0144czy\u0142o si\u0119 zawarciem uk\u0142adu. Wr\u0119cz przeciwnie, w jego interesie le\u017ca\u0142a zmiana trybu prowadzonego post\u0119powania na post\u0119powanie obejmuj\u0105ce likwidacj\u0119 maj\u0105tku upad\u0142ego oraz wyznaczenie go do pe\u0142nienie funkcji syndyka.<\/p>\n

    Wady poprzedniego systemu prawa upad\u0142o\u015bciowego dotyczy\u0142y tak\u017ce podmiot\u00f3w leczniczych, w tym szpitali. Zar\u00f3wno obecnie, jak i pod rz\u0105dami poprzedniej ustawy podmioty lecznicze b\u0119d\u0105ce sp\u00f3\u0142kami posiadaj\u0105 zdolno\u015b\u0107 upad\u0142o\u015bciow\u0105 oraz zdolno\u015b\u0107 restrukturyzacyjn\u0105. Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce sp\u00f3\u0142ki te prowadz\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 w rozumieniu ustawy o swobodzie dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej, a zatem s\u0105 tak\u017ce przedsi\u0119biorcami zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego. Innymi s\u0142owy, jest mo\u017cliwe otwarcie post\u0119powania restrukturyzacyjnego wobec tych podmiot\u00f3w. Nieco w\u0105tpliwa jest natomiast mo\u017cliwo\u015b\u0107 prowadzenia post\u0119powania restrukturyzacyjnego wobec podmiot\u00f3w prowadz\u0105cych dzia\u0142alno\u015b\u0107 lecznicz\u0105 w formie samodzielnych publicznych zak\u0142ad\u00f3w opieki zdrowotnej (SPZOZ). Podmioty te wprost zosta\u0142y pozbawione statusu przedsi\u0119biorc\u00f3w na kanwie ustawy o dzia\u0142alno\u015bci leczniczej (por. art. 4 ust. 1 i 2) . Nie zmienia to jednak faktu, \u017ce SPZOZ-y prowadz\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 o charakterze leczniczym (op\u0142acan\u0105 przez p\u0142atnika publicznego, jak r\u00f3wnie\u017c przez odbiorc\u0119 prywatnego), a cz\u0119sto r\u00f3wnie\u017c pozaleczniczym (np. prowadzenie bufetu), a zatem nale\u017cy je uzna\u0107 za przedsi\u0119biorc\u00f3w na kanwie ustawy \u2013 kodeks cywilny. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 lecznicza jest wprost uznawana w ustawie o dzia\u0142alno\u015bci leczniczej za dzia\u0142alno\u015b\u0107 regulowan\u0105, a ta z kolei jest dzia\u0142alno\u015bci\u0105 gospodarcz\u0105. A zatem SPZOZ-y jako przedsi\u0119biorcy r\u00f3wnie\u017c posiadaj\u0105 zdolno\u015b\u0107 restrukturyzacyjn\u0105.<\/p>\n

    Przyznanie podmiotom leczniczym zdolno\u015bci restrukturyzacyjnej otwiera przed nimi 4 drogi do zawarcia uk\u0142adu i dokonania restrukturyzacji dzia\u0142alno\u015bci. Ka\u017cda z tych dr\u00f3g umo\u017cliwia dokonanie zmiany po stronie d\u0142ugu podmiotu poprzez roz\u0142o\u017cenie na raty, odroczenie sp\u0142aty, konwersj\u0119 na kapita\u0142, a tak\u017ce cz\u0119\u015bciow\u0105 redukcj\u0119 zobowi\u0105za\u0144. Po otwarciu post\u0119powania podmiot leczniczy nie tylko nie musi, lecz nawet nie mo\u017ce sp\u0142aca\u0107 d\u0142ug\u00f3w powsta\u0142ych przed otwarciem post\u0119powania.\u00a0 Ustawa daje te\u017c mo\u017cliwo\u015b\u0107 dokonania naprawy samego przedsi\u0119biorstwa, czyli szpitala lub przychodni, poradni, o\u015brodku zdrowia, lecznicy lub ambulatorium z izb\u0105 chorych , co zostanie szczeg\u00f3\u0142owo opisane w dalszej cz\u0119\u015bci artyku\u0142u. Naprawa przedsi\u0119biorstwa prowadzona jest z kolei pod ochronnym parasolem przepis\u00f3w, kt\u00f3re uniemo\u017cliwiaj\u0105 prowadzenie egzekucji z maj\u0105tku d\u0142u\u017cnika czy te\u017c wypowiadanie kluczowych dla jego dzia\u0142alno\u015bci um\u00f3w. Dotychczasowi dostawcy medi\u00f3w do szpitala, wynajmuj\u0105cy, kluczowi dostawcy wyrob\u00f3w medycznych, ubezpieczyciele czy te\u017c p\u0142atnicy nie b\u0119d\u0105 mogli wypowiedzie\u0107 um\u00f3w pomimo braku zap\u0142aty d\u0142ug\u00f3w powsta\u0142ych przed otwarciem post\u0119powania. Oczywi\u015bcie wypowiedzenie b\u0119dzie mo\u017cliwe, je\u015bli szpital nie b\u0119dzie sp\u0142aca\u0107 nowych zobowi\u0105za\u0144, powsta\u0142ych ju\u017c po otwarciu post\u0119powania.<\/p>\n

    Kluczowa jest szybko\u015b\u0107!<\/strong><\/p>\n

    W nowym prawie kluczowe znaczenie zarezerwowano dla czynnika czasu. Im szybciej zarz\u0105dzaj\u0105cy szpitalem zdecyduje si\u0119 na skorzystanie z narz\u0119dzi prawnych tym wi\u0119ksza szansa powodzenia procesu. Wzorem najbardziej zaawansowanych prawodawstw anglosaskich polska ustawa umo\u017cliwia zawarcie uk\u0142adu z wierzycielami poza s\u0105dem przy zmaksymalizowanym stopniu poufno\u015bci oraz swobody w trakcie procesu. Szpital mo\u017ce wszcz\u0105\u0107 post\u0119powanie o zatwierdzenie uk\u0142adu poprzez zawarcie umowy z podmiotem posiadaj\u0105cym licencj\u0119 doradcy restrukturyzacyjnego, kt\u00f3ry przybiera funkcj\u0119 nadzorcy uk\u0142adu. Nast\u0119pnie nadzorca we wsp\u00f3\u0142pracy z d\u0142u\u017cnikiem sporz\u0105dza plan restrukturyzacyjny oraz propozycje uk\u0142adowe. Plan zawiera opis dzia\u0142a\u0144 zmierzaj\u0105cych do naprawy szpitala oraz jego dzia\u0142alno\u015bci, prezentacj\u0119 przysz\u0142ej strategii prowadzenia przedsi\u0119biorstwa, harmonogram wdro\u017cenia \u015brodk\u00f3w restrukturyzacyjnych oraz ostateczny termin wdro\u017cenia planu restrukturyzacyjnego. Propozycje uk\u0142adowe przewiduj\u0105 spos\u00f3b i zakres redukcji zobowi\u0105za\u0144 szpitala.<\/p>\n

    Nast\u0119pnie propozycje uk\u0142adowe podlegaj\u0105 pisemnemu g\u0142osowaniu. Do zawarcia uk\u0142adu wymagana jest wi\u0119kszo\u015b\u0107 osobowa wierzycieli uprawnionych do g\u0142osowania oraz wi\u0119kszo\u015b\u0107 2\/3 kapita\u0142u wierzytelno\u015bci liczonych wedle stanu na tzw. dzie\u0144 uk\u0142adowy. Po przeg\u0142osowaniu uk\u0142adu, d\u0142u\u017cnik sk\u0142ada wniosek do s\u0105du o zatwierdzenie uk\u0142adu. Po prawomocnym zatwierdzeniu uk\u0142ad wchodzi w faz\u0119 wykonania, kt\u00f3rej okres zale\u017cny jest od tre\u015bci propozycji uk\u0142adowych.<\/p>\n

    Kolejne trzy post\u0119powania prowadzone s\u0105 ju\u017c przed s\u0105dem. Przyspieszone post\u0119powanie uk\u0142adowe oraz post\u0119powanie uk\u0142adowe maj\u0105 podobn\u0105 natur\u0119. Oba zmierzaj\u0105 do zawarcia uk\u0142adu w s\u0105dzie, na zgromadzeniu wierzycieli i koncentruj\u0105 si\u0119 w\u0142a\u015bnie na restrukturyzacji zobowi\u0105za\u0144, a nie na naprawie przedsi\u0119biorstwa. Post\u0119powanie przyspieszone mo\u017ce si\u0119 toczy\u0107 wy\u0142\u0105cznie w przypadku, gdy szpital posiada mniej ni\u017c 15% spornych zobowi\u0105za\u0144, za\u015b post\u0119powanie uk\u0142adowe, gdy suma ta przekracza pr\u00f3g 15%. Post\u0119powanie przyspieszone powinno trwa\u0107 nie d\u0142u\u017cej ni\u017c 3 miesi\u0105ce, co jest efektem du\u017cych ogranicze\u0144 w zaskar\u017caniu przez wierzycieli spisu wierzytelno\u015bci (wi\u0105\u017ce si\u0119 to w\u0142a\u015bnie z niskim wsp\u00f3\u0142czynnikiem sporno\u015bci). Post\u0119powanie uk\u0142adowe w praktyce b\u0119dzie trwa\u0142o zapewne oko\u0142o 9 \u2013 12 miesi\u0119cy, co odpowiada mniej wi\u0119cej obecnemu czasowi prowadzenia post\u0119powania upad\u0142o\u015bciowego z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 zawarcia uk\u0142adu.<\/p>\n

    Post\u0119powanie sanacyjne \u2013 g\u0142\u0119boka restrukturyzacja<\/strong><\/p>\n

    Na mocno zaawansowanym etapie kryzysu d\u0142u\u017cnika, szczeg\u00f3lnie gdy wcze\u015bniejsze pr\u00f3by jego zaradzenia nie powiod\u0142y si\u0119, warunkiem wykonania uk\u0142adu oraz, samej zgody wierzycieli na uk\u0142ad, jest g\u0142\u0119boka restrukturyzacja przedsi\u0119biorstwa d\u0142u\u017cnika. Z regu\u0142y, bez znacznej redukcji koszt\u00f3w, w tym koszt\u00f3w zatrudnienia, zmiany struktury zobowi\u0105za\u0144 finansowych, oraz wyzbycia si\u0119 cz\u0119\u015bci nierentownego maj\u0105tku, nie jest mo\u017cliwa kontynuacja dzia\u0142alno\u015bci przynosz\u0105cej na tyle du\u017cy wp\u0142yw got\u00f3wki, aby mo\u017cna by\u0142o pokry\u0107 bie\u017c\u0105ce koszty oraz koszty wykonania uk\u0142adu. W celu rozwi\u0105zania tych problem\u00f3w stworzona zosta\u0142a koncepcja post\u0119powania sanacyjnego.<\/p>\n

    Istot\u0105 tego post\u0119powania jest umo\u017cliwienie nie tylko zmian po stronie d\u0142ugu sp\u00f3\u0142ki (te zmiany s\u0105 mo\u017cliwe w ramach uk\u0142adu zawieranego w innych post\u0119powaniach), lecz przede wszystkim zmian w przedsi\u0119biorstwie. Poniewa\u017c zmiany te b\u0119d\u0105 bardzo g\u0142\u0119boko wp\u0142ywa\u0142y w sfer\u0119 praw wierzycieli d\u0142u\u017cnika, przeto w post\u0119powaniu sanacyjnym obowi\u0105zkowo odbiera si\u0119 zarz\u0105d w\u0142asny d\u0142u\u017cnikowi oraz wyznacza zarz\u0105dc\u0119. Jedynie w razie, gdy skuteczne przeprowadzenie post\u0119powania wymaga osobistego udzia\u0142u d\u0142u\u017cnika lub jego reprezentant\u00f3w, a jednocze\u015bnie daj\u0105 oni gwarancj\u0119 nale\u017cytego sprawowania zarz\u0105du, s\u0105d mo\u017ce zezwoli\u0107 d\u0142u\u017cnikowi na wykonywanie zarz\u0105du nad ca\u0142o\u015bci\u0105 lub cz\u0119\u015bci\u0105 przedsi\u0119biorstwa w zakresie nieprzekraczaj\u0105cym zakresu zwyk\u0142ego zarz\u0105du. W takim wyj\u0105tkowym przypadku zarz\u0105dca jest i tak wyznaczany i realizuje on przypisane mu uprawnienia. Zarz\u0105dca b\u0119dzie mia\u0142 prawo, w szczeg\u00f3lno\u015bci do:<\/p>\n